Phiếm luận:

ĐỘT PHÁ LÀM KINH TẾ

          Từ ngày về hưu, hai lão Mõ - Ngưu thỉnh thoảng cũng nổi hứng bàn chuyện chính trị, chuyện kinh tế  - xã hội. Hôm nay có thêm tí tửu nên hai lão bàn luận khá rôm rả. Các lão chê cách làm ăn của dân xóm Cây Gạo này là kém hiệu quả, rồi nêu lên cả giải pháp căn cơ để khắc phục. Ấy cũng coi như là trách nhiệm công dân, đáng được biểu dương, khích lệ!.

Nói về về những thất bại trong sách lược kinh tế, lão Ngưu phán:

          - Cái xóm mình lâu nay chẳng làm được việc gì cho ra hồn. Chăn nuôi thì hết cúm gia cầm lại lở mồm long móng; rồi tả lợn Châu Phi; rồi trắm, chép, rô phi chết dịch…Trồng trọt thì cứ mãi cái điệp khúc được mùa mất giá, được giá lại mất mùa; chán trồng lại chặt, chắt hết lại trồng. Chả biết đến bao giờ mới khá lên được!.

          Thấy ông bạn già ca cẩm, lão Mõ ra chiều am hiểu mới chém gió:

          - Ấy là tại không biết tính toán nó mới thế. Người ta muốn làm ăn hiệu quả thì phải biết lựa chọn cây trồng, vật nuôi. Chứ cứ nuôi, trồng ào ào theo phong trào thì làm gì chả thất bại.

          - Vậy cái sách lược “nuôi trồng” của Lão có kinh nghiệm hay thì phổ biến đi cho bà con nhờ - lão Ngưu dục.

          - Là phải lựa chọn cây trồng “mũi nhọn”, vật nuôi “mũi nhọn” và xây dựng “điểm sáng” điển hình, nhân ra diện rộng …

          Lão Mõ còn chưa nói xong thì lão Ngưu đã chộp ngay ý tưởng, rồi tuôn ra một tràng giải pháp khả thi:

          - Hì, hì! Thế thì đây biết rồi. Đúng là phải có mũi nhọn, có điểm sáng mới được lão nhẩy. Tớ thấy, con mũi nhọn thì cứ nuôi giống chuột chũi là dễ nhất, giống này chả phải tìm đâu xa, cứ đào cống nước thải của xóm mà bắt, có mà vô thiên lủng; còn cây mũi nhọn thì trồng măng, muốn nhiều mũi nhọn nữa thì trồng mít, trồng sầu riêng phải không?. Làm được thế, chắc điểm sáng của xóm ta có mà rực rỡ như cả một trời sao…!

          Lão Ngưu thường biết cách “nhảy vào mồm” người khác như thế. Và lần này cũng vậy, lão Mõ chỉ chỉ biết há hốc miệng mà “thán phục” ông bạn già ít học, chả còn biết tranh cãi thế nào cho rõ nhẽ!.

                                                                                                   C.M

         

Phiếm luận:

BÂY GIỜ HỌ TÀI THẬT

          Mấy ngày mưa - rét không gặp nhau, sáng nay trời hửng ấm nên hai lão Ngưu, Mõ mới có dịp để hàn huyên. Vừa tợp xong ngụm nước chè, lão Ngưu chém gió:

  

          - Thời hiện đại khoa học nó phát triển đến thế là cùng. Mấy bữa nay trên đài liên tục quảng cáo là sơn tàu biển, rồi phân bón miền Nam cũng là thực phẩm tuốt. Đúng là cái gỉ gì gi cũng chén được thì còn gì mà lo bị đói.

          Lão Mõ tròn mắt nghe, xong mới cự lại:

          - Bố chỉ nói phét, những thứ ấy thì đến mẻ cũng chịu, chứ làm sao mà nuốt được?.

          - Ông không tin hả, đây nói có sách, mách có chứng hẳn hoi nhé - rồi lão Ngưu mở cái điện thoại “cùi bắp”,  nhưng cũng có chức năng ghi âm. Tìm một đoạn mới ghi bật lên. Tiếng phát thanh viên rành rọt, với cả một đoạn quảng cáo về sơn Hải Phòng, cuối cùng chốt một câu chắc nịch: “...Thực phẩm này không phải là thuốc, không thể thay thế thuốc chữa bệnh!”. Nghe xong lão Ngưu hỏi lại:

- Đấy, lão đã tin chửa?.

          - Ừ, đúng là tiếng phát thanh viên của đài VOV thật, họ đang quảng cáo, mà đoạn cuối nói về Sơn Hải Phòng còn khẳng định như thế thì đích thị nó là thực phẩm thật! - Lão Mõ lầm bẩm.

Lão Ngưu nói thêm:

          - Hôm trước tôi còn nghe được quảng cáo về phân bón miền Nam, đoạn kết cũng nói y chang như vậy.

          Cả hai lão nhìn nhau tặc lưỡi, rồi cùng buột miệng đồng thanh:

          - Bây giờ họ tài thật!

                                                                                               C.M

         

Phiếm luận:

 

NHỚ LỜI PHẬT DẠY

            Đang buồn thối ruột vì bản tin COVID cứ tăng vọt mỗi ngày thì lão Ngưu ngất ngưởng sang chơi, Lão hí hửng bảo:

          - Này ông bạn, có cách kiếm tiền rồi nhé…

          Như bừng tỉnh, lão Mõ vội cắt lời:

          - Đang dịch dã thế này mà kiếm tiền cách nào?

          - Dễ ợt, chả có ảnh hưởng đến cô vít, cô vi gì, ông có làm không tôi mách.

          Rồi hai lão - một hỏi, một giải thích, dần dà dẫn đến tranh luận:

          - Thì lão nói đi, cách gì?

          - Là đầu tư mua cổ phiếu Sờ-kai-uây (Skyway)!

          - Lạy bố, lại cái trò lừa đảo “đa cấp” xuyên quốc gia chứ gì!.

         - Sao lại là lừa, đầu tư theo công nghệ “Bốn chấm không” hẳn hoi đấy, hiện đại lắm. Người ta bảo cứ đầu tư, chỉ một vài năm nữa là một vốn, bốn lời!.

          Đến đây thì lão Mõ đã hiểu, lão dằn từng tiếng:

         - Người Việt ta có câu: “Ngày mai ăn phở không mất tiền”. Ấy là chỉ một ngày thôi đã khó tin rồi, hơi đâu mà đợi đến mấy năm. Đầu tư để thành triệu phú đô la mà  ngon đến thế thì đâu đến lượt mình; con chuột nó chết vì cạm cũng là bởi ham mồi ngon đấy bố ạ. Chả biết “bốn chấm không” hay là bỏ ra “bốn” để rồi mất cả vốn lẫn lời.

        Nghe đâu cái dự án ấy còn đang năm trên giấy mà đã cãi nhau như mổ bò rồi. Ở Việt Nam mình tìm đâu ra cơ quan đại diện, mà cũng đã có phép tắc gì của Nhà nước cấp đâu. Vậy thì lấy niềm tin mà bảo lãnh hử?.

         Thôi thì bố cứ việc mà đi làm triệu phú, Mõ này nghỉ hưu rồi, xin nhớ lời Phật dạy: “Tri túc tâm thường lạc”!.

        Đến đây thì mặt lão Ngưu mới thộn ra, lão muôn tặc lưỡi một cái mà cái lưỡi cứ cứng đơ như lưỡi hái. 

                                                                                     C.M

CÀI BÀN PHÍM GÕ TIẾNG VIỆT TRÊN ĐIỆN THOẠI

    Khi ta nhận tin nhắn trên điện thoại, thường có một số tin do người gửi không đánh được phông chữ tiếng Việt nên rất khó đọc, chữ nọ xọ chữ kia sinh ra hiểu lầm thật tai hại. Đó là vì một số điện thoại mặc định không có phông tiếng Việt, nên không đánh được dấu (thanh). 

    Vậy muốn cài đặt để gõ được phông chữ tiếng Việt (có dấu) thì phải làm gì. Xin chia sẻ một cách đơn giản nhất, là cài đặt thêm ứng dụng bàn phím Laban key. Cách làm như sau: 

    1. Đầu tiên là vào ứng dụng CH Play, gõ tìm kiếm Laban key tải về và cài đặt.

    2. Cài đặt xong, mở ứng dụng, nhấn vào dòng chữ “SỬ DỤNG NGAY” ở cuối màn hình. 

    3. Màn hình chính sẽ chuyển sang “Quản lý bàn phím”, chọn vào mở: Laban key. Và chọn tiếp kích hoạt. 

     4. Sau cùng, quay trở lại màn hình chính, tìm đến ứng dụng Laban key bật lên, giao diện hiện lên bàn phím mắc định, chọn tiếp vào dòng Laban key, rồi thoát về màn hình chính.

              Bây giờ chúng ta đã có thể gõ được phông chữ Việt bình thường. 

              Chúc mọi người thành công để khỏi bị “Chữ tác thành chữ tộ”!

              Tuần tự làm như trong các hình sau:

1   2

   34

 56

7

Phiếm luận: CÔNG NGHỆ “TÂN CỔ GIAO DUYÊN”

Nghe đến chuyện “số hóa” mọi thủ tục hành chính thì ai chẳng mừng. Vì nó đơn giản, đỡ mất thời gian lại quản lý tốt hồ sơ lưu trữ…

Nhưng với lão Ngưu thì chưa kịp làm được gì ở cái “số hóa” đã thấy rối rít như canh hẹ. Lão đi đến đâu cũng thấy mấy anh chị cán bộ dán mắt vào màn hình máy tính, mà cung cách làm việc vẫn chả khác là bao. Thậm chí có lúc còn lằng nhằng hơn kiểu cũ.

Thấy lão phàn nàn, thằng cháu ngoại bảo:

- Tại ông chưa có điện thoại thông minh thì làm sao mà thực hiện “số hóa” được!.

- Thế hả? - lão sáng mắt - Vậy thì mai ông cũng sắm cái điện thoại thông minh chứ sợ gì!

Hôm sau, lão mua hẳn cái Iphone mới coóng, nhờ thằng cháu cài cho mấy cái ứng dụng phần mềm. Nó bảo, ông nghỉ hưu rồi, sức khỏe là quan trọng nhất, cháu cài cho ông mấy cái phần mềm bảo vệ sức khỏe trước. Xong, nó chỉ cho đây là Bờ-Lu-Dôn để ông khai báo y tế mỗi khi đi họp này; còn đây là phần mềm Bảo hiểm Y tế để đi khám bệnh, không phải mang các thứ giấy tờ, sổ khám bệnh như trước nữa…

Ảnh: Minh họa từ Internet

- Ô, thế thì hay quá, ai bảo “số hóa” là không tiện!

Ngay hôm sau đi hội nghị các cụ, lão đến chỗ khai báo y tế, bảo:

- Tôi có Bờ-Lu-Dôn rồi, chỉ quét mã thôi nhỉ?

Chị cán bộ kiểm tra sức khỏe vui vẻ:

- Vâng cụ quyét mã QR đi ạ!

Lóng ngóng mãi lão mới dí được màn hình điện thoại vào trước cái mã vạch, mà đợi chả có thấy nó kêu “tít” như làm thử ở nhà!.

Chị cán bộ y tế ngó vào màn hình:

- Cụ không có 4G à?

- Sao phải 4G, ở nhà lão vẫn dùng Wifi mà ở đây cũng có sóng Wifi căng đét đây mà?

Chị ta cười, giải thích:

- Nhưng mà họ cài mật khẩu rồi, không vào được cụ ạ!

- Vậy thì chị cho tôi cái mật khẩu đi!

          - Dạ, cháu cũng không biết, chỉ bộ phận quản lý công nghệ thông tin họ mới biết mật khẩu thôi ạ!.

Dù đã thấy bừng bực, nhưng lão đành nói:

- Thôi, thì chị cho tôi khai bằng giấy đi vậy!

Hôm sau đi khám bệnh, lão lại khấp khởi mừng, chắc là khỏi phải mang sổ khám bệnh, thẻ Bảo hiểm y tế và chứng minh nhân dân nữa, tiện thật. Nhưng đến phòng khám lão mới ngã ngửa. Chị y tá bảo, cụ không mang sổ khám bệnh thì tìm đâu ra số hồ sơ, với lại còn có cái mà kẹp đơn thuốc chứ. Sau khi lật đật quay về lấy được sổ khám bệnh thì lão lại bị bắt lỗi là thiếu chứng minh thư với thẻ bảo hiển y tế.

Lão nhăn nhó:

- Sao bảo bây giờ có phần mềm “số hóa” rồi, chỉ cần mang điện thoại có cài ứng dụng là khám được?

- Vâng - chị y tá lại giải thích - đúng là như vậy, nhưng  có phải người bệnh nào cũng có 4G đâu, mà ở đây sóng Wifi vừa yếu, vừa không có mật khẩu nên không vào được mạng.

- Trời! - mặt lão Ngưu nhăn lại như táo bón - thế là mất bố nó nửa ngày mà không khám được bệnh

 Bước ra khỏi phòng khám, lão lầu bầu mà hình như chỉ để mình nghe được:

 -  Số với má cái con khỉ, công nghệ cái kiểu “Tân -cổ giao duyên” thế này thì có mà trở về thời “không chấm bốn”!.

       
                                                                                      C.M 

CHUYỆN TÔI LÀM BÁO

Một kỷ niệm khó quên, xin được kể lại nhân kỷ niệm

ngày truyền thống của báo chí cách mạng Việt Nam 

        Giữa thập kỷ 70 - vừa tốt nghiệp trung học chuyên nghiệp thì tôi được điều về công tác ở một huyện vùng thấp của tỉnh miền núi. Với nhiệt huyết tuổi trẻ, chỉ sau một thười gian đã được bầu giữ chức vụ phó bí thư chi đoàn Hành chính; Ủy viên BCH công đoàn cơ sở, phụ trách văn-thể và được xếp vào đối tượng phát triển Đảng của chi bộ. Do có một chút năng khiếu viết-vẽ nên còn được trực tiếp là “Tổng biên tập” tờ báo tường của Công đoàn. Phương ngôn có câu “Sinh nghề tử nghệ” - tuy không hoàn toàn đúng với tôi. Nhưng cũng vì tình yêu với nghề báo mà tôi đã gặp những rắc rối để đời – phải chăng đấy lại là lý do để tôi có quyết tâm trở lại với nghề báo sau này. 

          Ngày ấy dù chưa biết gì về báo-chí, nhưng tôi đã học cách viết tin, viết bài và cách trình bày tờ báo tường do mình phụ trách theo kiểu “mực hệt” từ mô típ của báo Tiền Phong, Báo Lao Động… Vì thế nên cũng được các anh, chị và các bạn trong cơ quan trầm trồ tán thưởng. Điều ấy càng tạo cho tôi cảm hứng, tập tọe viết tin, viết bài gửi cho đài truyền thanh Huyện. Thỉnh thoảng còn gửi tin và được báo tỉnh, đài tỉnh sử dụng. Mỗi lần nhận được tờ báo biếu có đăng hoặc được nghe giọng phát thanh viên đọc tin của mình viết là tôi mừng như mừng mẹ về chợ.

Ảnh minh họa (Từ Internet)

          Những năm đó đời sống của cán bộ, công chức, viên chức còn hoàn toàn phụ thuộc vào chế độ bao cấp. Mọi bảo đảm đều thể hiện qua các tờ tem, phiếu. Đời sống tuy kham khổ, nhưng vì ai cũng như ai nên mọi người vẫn cảm thấy bình thường. Thậm chí còn có cảm giác yên tâm, vì đã được nhà nước lo cho tất cả. Nói vậy, nhưng cũng không hẳn ở thời kỳ này không có vấn đề, mà theo cách gọi ngày nay là tiêu cực. Bởi hàng hóa thường khan hiếm, cho nên dù có tem phiếu nhưng các đối tượng thụ hưởng vẫn không ít lần phải nhận hàng phân phối chậm, thậm chí tem phiếu thịt, đường bị tồn ứ tới hàng quý mà vẫn không có hàng. Cầm chịch cho công việc phân phối lúc này đều tập trung vào mấy ngành như thương nghiệp, lương thực, thực phẩm...Vì vậy, đôi khi họ cũng tỏ thái độ quan liêu, cửa quyền gây nên những bức xúc cho công chúng. Để chống lại hành vi tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, nhân viên nhà nước, Đảng và Chính phủ đã có chủ trương khuyến khích báo chí vào cuộc, phê phán những hiện tượng thiếu trách nhiệm, thiếu công bằng. Khẩu hiệu “Không sợ ít, chỉ sợ không công bằng; không sợ thiếu, chỉ sợ lòng dân không yên” được trương lên ở nhiều nơi. Nhưng không phải ở đâu và lúc nào cũng được người ta thực hiện như khẩu hiệu.

          Năm ấy, suốt từ đầu năm cho đến cuối tháng 6 trên địa bàn huyện không hề có đường bán phân phối theo tem phiếu. Mãi tới đầu tháng 7, đúng vào dịp nghỉ hè thì cửa hàng thực phẩm thông báo: “Đã có đường bán theo chế độ cho cán bộ, CNVC”, nhưng hạn phân phối chỉ thực hiện trong 3 ngày. Quy định như vậy, với điều kiện thông tin như ngày nay đã là khó, vì việc bán hàng cung cấp chỉ thực hiện ở cửa hàng thương nghiệp trung tâm huyện lỵ. Trong khi phương tiện thông tin cũng chưa thuận tiện như bây giờ; giao thông càng khó khăn - chưa kể các thôn bản vùng sâu thì còn có tới 30% trung tâm xã lên huyện vẫn chỉ là đi bộ. Thông báo bán hàng lại rơi vào dịp nghỉ hè nên nhiều giáo viên không nắm được thông tin, đành phải bỏ cả nửa năm tem phiếu. Bức xúc thay cho những người phải chịu thiệt thòi, tôi đã viết một bài phản ánh, nói lên sự bất công về cung cách phân phối hàng của cửa hàng thương nghiệp huyện, gửi cho báo Lao Động. Vì nghĩ rằng việc viết báo là bình thường trong quyền tự do báo chí của công dân, mặt khác những phản ánh của mình cũng hoàn toàn là sự thật. Ngại ra bưu điện nên tôi gửi luôn bài viết qua hòm thư công văn của cơ quan. Nhưng không ngờ bài báo không những không được gửi đi mà bị một vị có chức sắc lấy nộp cho ông quyền chủ tịch huyện, với lý do: “xem cậu này nó viết cái gì”.

          Sau đó, giữa vị cán bộ văn phòng và ông quyền chủ tịch (với vai vế là bí thư đảng đoàn chính quyền) đã bóc bài báo ra đọc. Họ thống nhất với nhau rằng, bài báo viết về tiêu cực của địa phương mà chưa thông qua lãnh đạo đã tự tiện gửi cho báo Trung ương. Như vậy không chỉ là nói xấu ngành cung cấp mà còn bôi nhọ sự lãnh đạo của địa phương. Rồi cứ thuận với cái lý “nâng quan điểm” như vậy, hai vị lãnh đạo này mang bài báo ra mổ xẻ, gạch chân, đánh dấu chấm hỏi (?) bằng bút đỏ ở nhiều đoạn.

          Là một cán bộ trẻ vừa mới ra trường, công tác chưa bao lâu nên tôi vô cùng hoang mang, lo lắng. Sự việc không biết sẽ bị đẩy lên đến mức nào, nếu không có sự can thiệp kịp thời của Ban chấp hành công đoàn.

          Với tư cách quyền chủ tịch, kiêm bí thư đảng đoàn chính quyền- ông Nguyễn Công D. đã chỉ thị cho Ban chấp hành công đoàn đưa tôi ra để kiểm điểm về hành vi thiếu ý thức tổ chức, đưa những thông tin tiêu cực lên báo mà chưa được phép của lãnh đạo. Ban chấp hành công đoàn cơ sở được triệu tập - tuy nhiên, thay vì việc kiểm điểm thì đồng chí thư ký công đoàn sau khi xem nội dung bài viết, đã khẳng định đây là một phản ánh hoàn toàn đúng sự thật, không có gì là bêu xấu địa phương hay làm ảnh hưởng đến uy tín lãnh đạo. Rồi tập thể BCH công đoàn cơ sở đã nhất trí chuyển nội dung bài báo cho phòng thương nghiệp (Cơ quan quản lý các hoạt động thương mại và các đơn vị cung cấp nhu yếu phẩm của địa phương lúc bấy giờ).

          Điều đáng mừng là, sau khi xem công văn trao đổi của Công đoàn cơ sở UBND huyện có kèm theo bài báo, ông trưởng phòng thương nghiệp không những không bao che cho hành vi cửa quyền của cấp dưới mà còn hoan nghênh bài báo. Đồng thời xác nhận toàn bộ việc làm của cửa hàng thực phẩm là quan liêu, cửa quyền và yêu cầu phải giải quyết ngay toàn bộ những tem phiếu tồn đọng, bảo đảm quyền lợi cho cán bộ, công nhân, viên chức.

          Thế mới biết, không phải người lãnh đạo nào cũng có con mắt khách quan và giám nhìn thẳng vào sự thật, biết tôn trọng quyền tự do công luận như pháp luật đã quy định.

                                                                                                   Mạnh Nguyên 

VÌ TIỀN?

(Hát xẩm)

Tiền vui, tiền khóc, tiền cười

Tiền nuôi tình cảm cho người ta yêu.
Vì tiền có lúc nói điêu
Để cho cửa nát nhà xiêu - Vì tiền!.
Họ hàng kẻ dưới người trên
Lộn tùng phèo bởi tranh tiền choảng nhau.
Anh em đốt trước đốt sau
Bỗng dưng xung đột vì đâu-Vì tiền!
Hai nhà sát vách, kề bên
Hằm hè móc xới, bới lên -Vì tiền!.
Tiếng đồn cha mẹ anh hiền
Tự nhiên cay độc? - Vì tiền mà ra.
Nghệ nhân, nghệ sĩ, danh ca…
Vì tiền bỗng chốc hóa ra “nghệ lừa”
Đóng thuê quảng cáo nói bừa
Vẽ đen ra trắng, nói trưa thành chiều.

Có tiền ghét cũng thành yêu,
Không tiền sinh sự đặt điều trái ngang.
Tiền còn bán chức, mua quan
Bất tài bỗng chốc sánh hàng khôi nguyên.
Đồng tiền biến cú thành tiên;
Kẻ tham điên đảo, người hiền u mê.
Ấy là nghiện bạc, say đề
Khuynh gia bại sản ra đê cắm lều.
Vì tiền còn biết bao nhiêu
Oan khiên, cay đắng khôn kêu thấu trời!
Đồng tiền chẳng nói nên lời
Cho nên tiền phải một đời chịu oan!?

                                   C.M

LẠI BÀN VỀ HỌC THUYẾT “CHÍNH DANH”

 
    Chuyện xưa lại kể rằng, bà Huyện Thanh Quan (Nguyễn Thị Hinh) là một phụ nữ con nhà gia giáo, văn chương nổi danh và cũng đã có nhiều áng văn thơ để đời cho hậu thế. Ở dưới thời phong kiến thì đó thực là chuyện hiếm. 

    Chồng bà - ông Huyện Thanh Quan (tên thật là Lưu Nghị, làm quan dưới thời vua Minh Mạng) cũng là một ông quan nổi tiếng thanh liêm. Dịp đó ở biên thùy có nạn giặc ngoại bang quấy nhiễu. Lệnh vua ban, quan Huyện phải cầm quân lên biên thùy dẹp giặc.

Quan quân thời Nhà Nguyễn (Ảnh T.L từ Internet)

 Vì tin vợ là người học cao, hiểu rộng nên ông Huyện đã giao luôn cho vợ giữ việc “nhiếp chính” thay mình. 

     Một hôm bà Huyện nhận được tờ đơn của một thiếu phụ, xưng là vợ lính. Chị ta trình bày rằng, chồng đi lính đã nhiều năm nay bặt vô âm tín, chẳng biết sống chết ra sao. Phận con gái “hoa nở có thì”, chị ta muốn xin quan được miễn tình thủ tiết để đi lấy chồng khác. Vì cũng là phận nữ nhi, lại không chuyên làm chính trị, nên bà Huyện động lòng trắc ẩn, mà hạ bút phê rằng: “Cho phép đi lấy chồng…”. 

    Ai ngờ vài năm sau, khi chiến sự vãn hồi, anh lính nọ không chết mà được thoái lính về quê. Về đến nhà anh ta mới ngã ngửa là vợ đã đi lấy chồng khác, mà việc đó lại do chính huyện quan cho phép. Bực tức trước sự bất công của nhà quan, anh lính liền đâm đơn kiện lên quan phủ. 

    Nhận đơn, quan phủ cho thanh tra và kết quả là đúng như đơn kiện. Vì vậy, ngài đã xuống lệnh cách chức ông huyện Thanh Quan, vì đã giao cho người nhiếp chính không hiểu việc nước mà làm sai!(1). 

    Ấy là chuyện của thời xưa, nay ngẫm lại thấy cũng không hiếm chuyện đời na ná. Đơn cử như việc làm từ thiện trong thời gian qua, mỗi khi đất nước gặp biến cố thảm họa, mặc dù đã có không biết bao nhiêu cơ quan, đoàn thể được giao làm công việc cứu trợ nhân đạo. Vậy mà vẫn có không ít người dựa vào uy tín cá nhân, cũng đứng ra huy động quyên góp, với danh nghĩa làm từ thiện. Tuy nhiên, do không chuyên nghiệp nên kết quả là có nhiều trường hợp cứu trợ chẳng kịp thời hoặc đưa vật chất cứu trợ đến không đúng địa chỉ, dẫn đến lãng phí và phản cảm. Hậu quả để lại biết bao nhiêu “tiếng bấc, tiếng chì”. 

    Ngẫm ra, thuyết Chính danh của Khổng Tử dù đã trải qua mấy ngàn năm mà vẫn còn nguyên giá trị. Theo Không Tử, “chính danh” có nghĩa là “danh nào, thì phận ấy”; “danh có chính thì ngôn mới thuận”. 

    Ở đời có khi cố làm việc tốt, nhưng làm không đúng lúc, đúng nơi; không đúng với phận sự của mình thì lại trở thành kẻ “bao đầu”. Mất công sức mà không đem lại tiếng thơm, thậm chí còn là những thị phi, tai tiếng. 

                                                                                                    C.M

         * (1) Câu chuyện có thể là hư cấu, theo dân gian truyền miệng.

 Phiếm luận:

ÚM BA LA MAI TA CÙNG PHẤT

Quán mụ Béo ở đầu làng đón đúng hướng gió nồm nam nên cứ là mát như có quạt máy. Bởi vậy, trưa nào Lang Rận và kép Tư Nhãi cũng lân la ra hóng gió và nhâm nhi vài chén “cuốc lủi”.

Hôm nay cũng vậy, nhưng vừa tợp vài ngụm Lang Rận đã phàn nàn:

- Thời buổi dịch dã thế này làm ăn khó quá!

Tư Nhãi cũng tỏ vẻ chán nản:

- Đúng thế, nhưng nghề làm thuốc của ông còn lộp độp bữa đực bữa cái, chứ cái nghiệp kép hài của tôi thì  đúng là ế xưng ế xỉa.

Ảnh: Internet (chỉ có mục đích minh họa)

Thấy hai gã bộc bạch nỗi niềm, mụ Béo chen vào:

- Sao các thầy không tìm cách mà quảng cáo…

Mụ Béo chưa nói hết thì Lang Rận đã cắt lời:

- Đang rã họng ra đây, lấy tiền đâu mà thuê quảng cáo!

Mụ Béo phẩy tay:

- Đúng là lão cả tẩm, phải lấy mỡ nó mà rán nó chứ!

Cả Lang Rận và kép Tư Nhãi còn đang thộn mặt ra, chưa hiểu mụ Béo có kế sách gì thì Mụ đã cắt nghĩa rành rọt, đúng như một nhà kinh doanh thứ thiệt. Mụ bảo:

- Để có kinh phí, các thầy phải làm việc thiện, làm việc thiện bây giờ là “mốt” đấy. Mà với cái danh thầy lang và nghệ sĩ thì các thầy có cơ hô hào quyên góp quá đi chứ. Cứ lập trang Fanpage mà kêu. Thế là một công đôi việc, vừa nhận được tiền của các mạnh thường quân vào tài khoản, vừa nổi tiếng để quảng cáo cho thương hiệu của mình.

Kép Tư Nhã vẫn tỏ vẻ lăn tăn, gã rụt rè:

- Nhưng như vậy có “chính danh” không nhỉ. Làm từ thiện thì đã có các hội, đoàn chuyên nghiệp, mình ngoại đạo mà đi hô hào thấy nó sao sao ấy.

Lang Rận trừng mắt:

- Ngu!, chính danh với chính diếc cái gì. Vừa rồi chẳng có ối các ông nọ bà kia đi kêu, nhoảng một cái đã thu hàng chục tỉ, mà họ có chuyển cho địa chỉ nào đâu, ghim ở tài khoản, mỗi tháng tính sơ cũng có hàng chục triệu tiền lãi, lại còn nổi tiếng là làm việc thiện. Thôi bỏ bố nó cái thuyết chính danh đi cho tôi nhờ!. Mai ta lập Fanpage chung, cùng kêu gọi.

Nhấp thêm ngụm cuốc lủi, Tư Nhãi gật gù:

- Ừ, thì “Úm ba la, mai ta cùng phất” nhé!

Rồi hai gã khoác vai nhau cười ngặt nghẹo, đảo bốn cái chân theo nhịp “vắt sổ”, đứng lên:

- Cảm ơn mụ Béo!.

                                                                                 C.M                                                                                          

 Phiếm luận

SẾP LÀ VẬY?

Lão Ngưu về hưu đã được mấy năm rồi. Cứ tưởng hưu là hết, khỏi phải bận tâm với bài vở, sách ốc, vậy mà gần đây cử thấy rộn lên là thi tìm hiểu đủ thứ. Hết là COVID, COVI nay lại đến tìm hiểu Nghị quyết Đại hội… Ừ thì thi, sợ gì!. Lần trước mấy đứa đưa tờ giấy trắc nghiệm, lão chẳng gạch ào mấy cái là xong, cứ đưa đây lão chấp hết!.

Nhưng lão Mõ lại bảo:

- Lần này khác, là thi trắc nghiệm trên phần mềm máy tính và điện thoại thông minh, không làm trên giấy đâu bố ạ!

Lão Ngưu tròn mắt:

- Làm trên máy là sao?

- Là làm bài thi trắc nghiệm trên phần mềm, đăng nhập qua máy tính hoặc điện thoại thông minh để làm bài!

Lão Ngưu gãi đầu:

- Thế thì tớ chịu, cứ nói đến cái món máy móc là hoa cả mắt!

Lão Mõ ngạc nhiên hỏi:

- Sao bảo hồi còn công tác, Lão là sếp, được trang bị hẳn một laptop xịn cơ mà!

- Ừ thì vậy, nhưng có bao giờ mình phải làm văn bản với khai thác phần mềm trên máy đâu. Những thứ ấy đã có nhân viên nó làm tuốt tuột, xong cái là chỉ việc ký.

- Vậy thì máy để làm gì? – lão Mõ lại hỏi.

Lão Ngưu phẩy tay:

- Để cho nó oách, lão không biết thời đó người ta bảo: “Không laptop thì bất thành thủ trưởng” à?. Còn rỗi thì chơi game, nghe nhạc, xem phim…Có ối thứ giải trí, chứ khai thác phần mềm với phần cứng làm gì cho mệt.

Lão Mõ ngẩn người, lẩm bẩm:

- Thì ra… Sếp của một thời là vậy!

C.M

Phiếm luận: DU LỊCH KIỂU “TRẠNG LỘT”

 

          Mấy cụ hưu có thời gian rảnh rỗi rủ nhau đi du lịch. Họ bàn tính mãi, đi xa thì sợ sức khỏe không bảo đảm, mà đi gần thì không biết có gì hay không. Đang tranh cãi để chọn địa điểm đi cho thuận thì lão Ngưu ngồi gật gù mãi hàng ghế cuối bừng cơn ngủ gật, đứng phắt dậy lên tiếng:

          Các bố, các mẹ cứ bàn xa xôi làm gì cho mệt. Ở quê mình cũng nổi lên ối cái du lịch sinh thái hay đáo để. Sao ta không “Trâu ta gặm cỏ đồng ta cho nó khỏe”. Nghe có lý, mọi người đồng thanh nhất trí.

          Lão Mõ ra vẻ đi nhiều, hiểu rộng nên nhanh nhẹn đề xuất:

          - Tôi thấy cánh ta cứ đi khu sinh thái Thác Khỉ ở ngay xã Bản Phú huyện mình cũng được, nghe đâu nhiều đoàn đến lắm. Từ hôm khai trương đến nay, chưa kịp trương biển quảng cáo mà khách lớn, khách nhỏ cứ vào ra như mắc cửi. Chắc là đẹp lắm á!.

          Thế là cuộc bàn luận tìm nơi xả trét chóng vánh được thông qua.

          Ngay hôm sau các cụ thuê hẳn một chuyến xe hơn 50 số ghế, rồng rắn lên đường. Đoạn đường đến khu sinh thái chỉ 40 cây số, nhưng nhiều cua, xe cứ lượn như rắn bò. Thành ra chỉ nửa đoạn đường mà mấy cụ đã nôn vọt, ra cả mật xanh lẫn mật vàng. Túc tắc gần 1 giờ đoàn cũng đến được cổng “Thác Khỉ”. Các cụ dìu nhau xuống xe mà mặt mũi ai nấy đều xanh như đít nhái. Anh bảo vệ tung tẩy ra đón, chỉ dẫn cho trưởng đoàn vào lấy vé. Chưa biết xanh đỏ thế nào, nhưng mỗi vé người lớn đã mất 5 chục “K”, kèm trẻ nhỏ thì thêm 30K nữa. Lão trường đoàn chặc lưỡi:

          - Èo đắt nhỉ, chửa nhìn thấy gì đã mất bố nó nửa ngày lương hưu rồi!.

          Thông cảm với các cụ, anh Bảo vệ ghé tai cụ Tiều nói nhỏ:

          - Các cụ vào xem thôi nhé, chớ có ăn ở đây. Thức ăn của khu sinh thái này “mặn lắm”! – Hiểu ý anh bảo vệ tốt bụng, cụ Tiều nheo mắt gật gật:

          - Ừa ừa, cảm ơn cậu!.

          Trời nắng như đổ lửa, các cụ lẽo đẽo theo nhau đi ngó nghiêng lũ “Rì sọt” mà chả hiểu nó là cái nhà gì. Mặt mũi ai nấy đỏ phừng phừng, mồ hôi nhễ nhại. Lão Ất càu nhàu:

          - Đi mãi chẳng thấy thác, chắc đến được thác thì các cụ thành “Tú Mỡ” hết!.

          Nhưng rồi cũng đến. Mấy lão nheo nheo mắt hỏi:

          - Đã đến thác chưa?

          - Đến rồi đó!

          Mọi người nhìn theo tay lão Ngưu thì thấy một vách đá rêu phong, nước đang ri rỉ chảy xuống. Một người trong đoàn bạn ra vẻ am hiểu, giải thích:

          - Lẽ ra phải đến vào mùa mưa cơ, bây giờ sang mùa khô rồi, thác chỉ có thế thôi các cụ ạ.

          - Vậy mà sao nhiều đoàn đến tham quan thế nhỉ? – một người hỏi.

          Anh bạn trẻ đi cạnh giải thích thêm:

          - Vì là điểm mới nên mọi người chưa biết, ai cũng muốn đến một lần cho biết cụ ạ. Cũng như cái khu sinh thái Quang Quang ấy, lúc đầu chả đông như kiến cỏ, nay vắng teo như chùa Bà Đanh, cũng chỉ vì đắt khét, nghe đâu đóng cửa rồi.

          - À, à! - Lão Mõ buột miệng – Giống đi xen “Trạng lột” nhỉ. Nhưng ngày xưa Ông Trạng ông ấy chỉ làm có một lần, thu đủ tiền trả đò rồi nghỉ, chứ mấy anh du lịch  mà cũng học kiểu “trạng lột” thì chết non, chết yểu cũng phải!.

                                                                                           Cả Mõ

NGƯỜI CÓ MỘ KHI VẪN CÒN ĐANG SỐNG

                           (Chút kỷ niệm về người thầy thuốc - Thương binh Hồ Sĩ Tuyển)

                                            Hồi ký của: Mạnh Nguyên

          Một thời báo chí đã tôn vinh cho anh là người có “đôi bàn tay vàng”, đó là Hồ Sĩ Tuyển, một thương binh – một cán bộ Y tế quê gốc Nghệ An. Nhưng anh đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp chữa bệnh cứu người ở tỉnh Lào Cai và phục vụ trên chiến trường Nam Bộ.

Tốt nghiệp y sĩ, Hồ Sĩ Tuyển tình nguyện lên công tác ở Lào Cai từ những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỷ trước. Năm 1968, khi chiến trường miền Nam đang bước vào giai đoạn khốc liệt nhất thì anh được điều động vào chiến trường. Dù vẫn khoác áo dân sự, nhưng những cán bộ y tế được điều vào B (chỉ mặt trận miền Nam hồi đó) được biên chế thành các đội phẫu, làm nhiệm vụ cữu chữa thương binh ngoài mặt trận.

Theo giai thoại của những người cùng thời thì Hồ Sĩ Tuyển là một cán bộ chuyên môn ngành y, nhưng lại rất say sưa với nghiệp văn chương. Chuyện kể rằng, khi vợ anh (Chị Nguyễn Thị Biên) sinh cháu đầu lòng đặt tên Hồ Sĩ Toại. Vì mới sinh, mẹ thiếu sữa nên cháu bé khóc suốt. Trong khu tập thể gần đó có bác sĩ Thu Lan - trưởng khoa Nhi, vì viêm họng nên cũng ho khục khặc. Khu sơ tán của bệnh viện không có điện, chỉ leo lét mấy ngọn đèn dầu, lại luôn phải sẵn sàng xuống hầm hào khi có còi báo động máy bay địch. Vậy mà Hồ Sĩ Tuyển vẫn vô tư tức cảnh ra mấy câu thơ, làm mọi người phải bật cười. Anh ứng khẩu đọc:

“Thiếu sữa mẹ Toại oe oe khóc,

Vắng hơi chồng Lan khúc khắc ho.

Xóm làng kẻ bực người lo,

Riêng bố cu Toại vẫn khò khò ngủ say!”.

Trong mấy năm chúng tôi học cùng chị Biên ở khóa Y sĩ 21 đã có chuyện không vui xảy ra. Tự nhiên mấy ngày liền không thấy chị lên lớp, nghĩ là chị ốm nên sau giờ học mấy đứa cùng tổ học tập rủ nhau đến hỏi thăm. Bước vào gian phòng trong ký túc xá le lói ánh đèn dầu, thấy chị ngồi trầm lặng, nhưng rõ ràng là chị đã khóc đỏ cả hai mắt. Gặng hỏi mãi chị mới nói:

- Chị buồn lắm, nhưng chuyện này chỉ nói để các em biết thôi, cấm được nói ra ngoài. Là anh Tuyển nhà chị đã hy sinh rồi! - Chị nói trong nấc nghẹn.

- Đã có giấy báo tử chưa mà chị biết? – một người trong chúng tôi hỏi lại.

Chị xua tay:

- Không, làm gì có báo tử, đêm qua chị nghe cái đài “Gươm thiêng Ái quốc”, trong mục “Sinh Bắc-Tử Nam” nó công bố: “Chuyên viên phẫu thuật Hồ Sĩ Tuyển, thuộc quân Bắc Cộng đã tử trận tại một trận càn ở phía tây Sài Gòn!”.

Thì ra là như vậy nên chị mới nhắc chúng tôi phải giữ kín, bởi ngày đó người ta cấm ngặt việc nghe đài địch.

Sau này, khi đã ra trường một thời gian, mỗi người chúng tôi về một nơi công tác. Một hôm, trên chuyến tàu từ thị xã Lào Cai về Bảo Thắng tôi đã tình cờ gặp anh Tuyển - tôi nhận ra anh vì nghe được câu chuyện anh đang kể cho một ai đó về những ngày bị địch bắt giam ở Sài Gòn, rồi sau chúng chuyển anh ra nhà lao Côn Đảo. Mãi tới ngày Hiệp định Pa-ri được ký kết, anh mới được trao trả tù binh ở bờ sông Thạch Hãn.

Chúng tôi nhận nhau là như vậy. Rồi tình hình biên giới có biến, tôi cũng vào bộ đội. Chiến tranh nổ ra, các nhân viên bệnh viện Lào Cai phải tản đi khắp nơi, chủ yếu là về Yên Bái. Riêng Hồ Sĩ Tuyển xuống bệnh viện Bảo Yên, khi chiến sự vãn hồi thì anh được điều về bệnh viện huyện Bảo Thắng. Là người có chuyên môn vững về ngoại khoa, lại được rèn luyện nhiều năm qua các chiến trường nên Hồ Sĩ Tuyển luôn là một trong những phẫu thuật viên “cầm dao chính”  ở các kíp mổ.

Được là đồng nghiệp với anh, tôi luôn cảm phục lòng yêu nghề và thái độ làm việc của Hồ Sĩ Tuyển - đó là sự tận tâm, là trách nhiệm của người thầy thuốc trước  bệnh nhân. Hồi ấy phương tiện khám, chẩn đoán bệnh đâu có được máy móc hiện đại như bây giờ. Thầy thuốc phải thăm khám bệnh chủ yếu trực tiếp bằng kinh nghiệm lâm sàng. Nhưng với Hồ Sĩ Tuyển, anh không bao giờ đưa ra quyết định khi chưa chắc chắn về chẩn đoán. Không ít trường hợp, dù đã khám đi khám lại nhiều lần, nhưng đến đêm, nằm vắt tay lên trán vẫn không thể ngủ nổi, vì chưa chắc chắn với chẩn đoán của mình. Thế là dù nửa đêm người thầy thuốc già ấy lại lọ mọ đến phòng bệnh để khám lại.

Ra khỏi bộ đội trở về cơ quan huyện, tôi và  Hồ Sĩ Tuyển được sinh hoạt cùng chi bộ, có dịp gần gũi nhau nhiều hơn. Rảnh rỗi anh thường tâm sự với tôi về những kỷ niệm vui buồn trong cuộc đời binh lửa. Tôi nhớ nhất là câu chuyện “Người có mộ khi vẫn còn đang sống” của anh. Anh kể:

 “Sau khi tập trung, biên chế thành các đội phẫu thuật, chúng tôi được điều vào mặt trận phía Nam. Vượt vĩ tuyến 17, ban đầu còn phục vụ ngay phía ngoài miền Trung. Rồi cứ vào sâu dần cho đến giáp Sài Gòn. Hôm ấy, trên địa bàn tỉnh Bình Dương, đội phẫu thuật đang mổ cấp cứu thương binh trong một lán bán âm thì địch càn đến. Chúng sử dụng nhiều loại pháo, cối hạng nặng bắn cấp tập vào hậu cứ của ta. Toàn bộ khu vực đắm chìm trong khói đạn. Lúc này không thể biết ai còn, ai mất, chỉ nhớ là mình vẫn đang làm việc trong kíp mổ thì một ánh chớp lóe lên, sau đó không biết gì nữa. Khi tỉnh lại đã thấy nằm trong một bệnh viện ở Sài Gòn, toàn thân đầy thương tích. Bàn tay phải không thể cử động được, sau mới biết xương đốt bàn ngón cái đã gãy lìa, vì ăn trọn một mảnh pháo”.

Sau khi được cứu chữa và điều trị ổn định các vết thương, địch chuyển anh ra nhà lao Côn Đảo…Và được trao trả tù binh vào giữa năm 1973.

Anh nói, việc đài địch đưa tin anh đã chết ở trận càn phía Tây Sài Gòn là chưa chính xác. Vì Binh Dương là ở phía Đông Sài Gòn – hay còn gọi là chiến trường Đông Nam bộ. Tuy nhiên, chuyện đưa tin anh đã chết thì rất có thể. Vì với một trận mưa pháo như vậy mà không chết mới lạ. Song, thực tế thì chuyện lạ ấy vẫn có thể xảy ra.

Sau này, khi có dịp đi công tác và quay lại thăm vùng đất “Chiến trường xưa”, Hồ Sĩ Tuyển đã ngỡ ngàng khi thấy ở Nghĩa Trang tỉnh Bình Dương có ngôi mộ đề tên “Liệt sĩ Hồ Sĩ Tuyển, Quê Nghệ An, hy sinh ngày…”.

Thì ra, sau trận càn của địch năm ấy, số đồng đội còn sống đã quay lại làm công tác tử sĩ, nhưng những người đã hy sinh không mấy người còn nguyên vẹn. Họ đành điểm số đồng đội mất tích, chia cho mỗi người một phần thi thể gom nhặt được, chôn cất và ghi thành bia mộ, có ai mà biết được anh vẫn đang sống và bị địch bắt, giam cầm.

Tôi viết lại câu chuyện này coi như một nén tâm nhang cho người đồng nghiệp – người bạn vong niên tài hoa và đức độ, nay anh cũng đã đi về cõi vĩnh hằng!.

                                                                          Phố Lu, tháng 7 năm 2020

Phiếm luận:

THỜI SÁNG KIẾN

Bố cu Tũn được dân tín nhiệm bầu vào chức trưởng thôn đến 3 nhiệm kỳ liền, kể cũng đã là vinh dự lắm. Vậy mà Gã vẫn thấy chưa hài lòng với chính mình, bởi lần nào đi họp xã cũng thấy lãnh đạo biểu dương các thôn khác có sáng kiến này, sáng kiến nọ, đâm ra hậm hực.

Thế là mấy tuần nay, ngoài những lúc phải đi họp xã, giải quyết sự vụ trong thôn thì bố Tũn quyết đóng cửa để nghiên cứu sáng kiến. Gã dặn vợ:

- Từ nay mẹ Tũn cấm sai vặt, để tao còn dành thời gian nghiên cứu sáng kiến. Chứ cứ để mấy tay trưởng thôn khác năm nào cũng được biểu dương thì ức lắm.

Hình minh họa từ Internet

Đợi mãi mà chẳng thấy bố Tũn công bố kết quả, mà việc nhà thì ùn lên. Từ đón con, chăm lợn gà, giặt dũ, cơm nước gã đều thoát ly hết, mặc cho vợ. Tức nước thì vỡ bờ, mẹ Tũn cằn nhằn:

- Bố mày nghiên cứu cái gì mà việc nhà ùn lên cả đống chẳng có người làm. Từ nay khỏi phải sáng kiến, sáng cò làm gì cho mệt. Đến cấp Trung ương kia còn chẳng ăn ai nữa là cái chức đầu binh cuối cán như ông…

Mẹ Tũn còn chưa kịp nói hết thì bố Tũn đã trừng mắt quát:

- Đàn bà biết cái gì mà bàn việc đại sự. Thời đại Bốn chấm không rồi mà không có sáng kiến thì bao giờ mới bắt kịp được với xã hội.

Nhưng lần này mẹ Tũn cũng chẳng vừa, mụ chống nạnh gắt:

- Vâng! Nhưng mà tôi hỏi ông, muốn có sáng kiến, người ta cũng phải học hành tử tế. Ông mới học hết lớp 4 trường làng thì sáng kiến với sáng cò cái gì. Mà tôi nói ông biết nhé, sáng kiến - đổi mới đâu phải bao giờ cũng tốt đẹp. Ngày xưa tôi thấy có công trình của ông kỹ sư - tiến sĩ gì ấy, công bố là “đãi phân gà để nuôi lợn”,  “ ăn ngô bổ hơn gạo”, “ngọn sắn bổ hơn rau muống”; rồi “sửa Quốc ca”, cắt bớt móc chữ viết… nhưng rồi mấy cái sáng kiến ấy đều chìm xuống hết cả. Gần đây lại rộ lên là cải cách chữ Quốc ngữ, bật đèn xe cả ban ngày, thu phí rác tính bằng cân…Mà đấy là cấp trung ương, toàn giáo  sư-tiến sĩ họ nghĩ ra còn bị “ném đá” túi bụi. Thôi xin ông, nhà này không có “mộc” để chắn “đá ném” đâu nhá, ông đừng có mà nghĩ ra mấy cái trò dở hơi, rồi “Lợi thì chưa thấy mà răng chẳng còn”!.

Nghe mẹ Tũn xả một hồi, ngẫm cũng có lý, bố Tũn đành gãi tai chống chế:

- Thì mẹ mày cứ để tao thử, chửa gì đã toàn chỉ có bàn lùi!.

                                                                           C.M

Phiếm luận:

SÀNH ĐIỆU KIỂU “LAI –TRIM”

          Cuối năm ngoái cậu con trai đi Tây về biếu lão Ngưu cái điện thoại thông minh, nhưng từ hôm nó cho, lão thấy cũng chẳng khác cái “cùi bắp” cũ của lão. Chỉ có gọi và  nghe, rồi lại nghe và gọi.

          Mãi đến sau tết vừa rồi, nghỉ học vì dịch COVID, thằng cháu ngoại mới hướng dẫn Lão vào mạng, lúc đầu thấy rối tinh, rối mù. Nhưng dùng mãi cũng quen, xong nó còn lập cho Lão cái ních Fây, lấy tên là “Hót hót”. Nó bảo:

          - “Hót hót” là liên tục đưa tin mới lên trang. Thế mới gọi là sành điệu!.

          Ừ đúng, Lão mới vừa đưa cái tin đổ ô tô ở đầu cầu Mới. Tin thì có thật, nhưng Lão “chua” thêm vào là tay lái xe phê ma túy, làm lật xe rồi bị kẹt trong ca-bin, phải đục cửa mới lôi được ra để đưa đi cấp cứu! Thế là chỉ vài phút sau một đống người vào xem, bình luận, chia sẻ. Thấy cứ là khoái tỉ cả người!.

          Hôm sau, lão Ngưu đưa tiếp vài tin “hót” nữa, cũng là có ít suýt ra nhiều, chuyện nhỏ vẽ cho thành chuyện lớn. Vậy mà đông người vào xem, bình vui đáo để. Thấy Lão đưa nhiều tin “hót”, người ta đua nhau kết bạn. Còn có cả mấy em mắt xanh, mỏ đỏ nữa. Kết thì kết, càng nhiều bạn càng dễ câu cái “viu”, cái “lai” gì đó, nghe nó “tây, tây” cũng khoái.

          Thằng cháu khen: Ngoại giỏi thật, tiếp cận công nghệ “Bốn chấm không” nhanh hơn cả bọ trẻ. Lão chả hiểu cái món “chấm không” với “chấm có” là gì, nhưng được khen là sướng tửng lên rồi. Nó còn bảo:

          - Bậy giờ mốt mới là phải “Lai-Trim” mới sành!

          Lão ngơ ngác hỏi lại:

          - Lai trim với lai bướm là cái giống gì mà sành?

          Thằng cháu cười hí hí:

          - Là truyền hình trực tiếp đấy ngoại!

          Thế á, trực tiếp thì sành điệu thật. Mấy ông truyền hình cấp quốc gia mới làm được, thế mà mình cũng biết làm thì chả sành điệu là gì. Nghĩ vậy, Lão bảo thẳng cháu dạy luôn. Hôm nay Lão quyết tâm cho ra mẻ sản phẩm đầu tay.

          Nhưng “lai trim” cái gì nhỉ, Lão mở mấy cái nick hay có “lai trim” ra để tham khảo. Thấy bình thường, chỗ thì đang “lai trim” ăn khoai nướng, ốc luộc; chỗ thì đánh ghen; chỗ lại “lai trim” hát caraoke, ừ thì cũng có người hát hay, nhưng không ít anh nghe cứ ổng ổng như “chó đái tàu cọ”… Hay nhất chỉ là có mấy em mập ú, chẳng làm gì cứ vạch áo, kéo váy lên thật cao, soi khắp người cho thiên hạ chiêm ngưỡng. Lão lẩm bẩm, truyền hình trực tiếp mà thế á, nhàm! Phải làm cái gì “hót, hót” chứ.

          Đúng rồi, thời sự nhất bây giờ là vụ chiến đấu với cái anh COVID. Thế là lão nẩy ngay ra “kịch bản hót” về chủ đề này. Lão "cóp" mấy cái ảnh toàn người mặc quần áo bảo hộ “at” vào trang cho sống động, rồi ghé mặt vào video, nói một mạch như M.C thứ thiệt:

          - “Tin khẩn đây, ở xón B. xã S. vừa phát hiện 2 trường hợp dương tính với COVID 19. Đây là 2 người đi Tây về, liên quan còn khá nhiều người tiếp xúc trong khu vực... Hiện đã có lệnh phong tỏa cả xóm B. Alô, alô!”.

          Tin vừa phát lên đã có hàng trăm lượt xem và hàng chục lượt chia sẻ. Lão khoái quá, bụng bảo dạ. Mai ông lại “lai trim” vài tin “hót” mới. Cái gì chứ tài bịa thì lão Ngưu này là số một.

          Đang say sưa với thành quả “Bốn chấm không” thì thằng cháu chạy hớt hải từ cổng vào gọi:

          - Ngoại ơi, có mấy chú công an đến tìm này!.

          Lão Ngưu giật thót, chẳng hiểu mô tê ra sao thì đã bị mấy chú công an yêu cầu lên xã để giải trình việc phao tin thất thiệt, gây nhiễu loạn cộng đồng.

Bây giờ ngồi nghe mấy chú công an giải thích, lập biên bản và yêu cầu Lão nộp phạt vì tội phao tin bịa đặt, làm ảnh hưởng đến công tác phòng-chống dịch. Mặt lão méo xệch, Lão lẩm bẩm:

- Các cụ nói phải, là “chó dại có mùa, còn người dại thì đến già vẫn dại”!.

                                                                                           C.M